W domach z betonu nie ma prawdziwej miłości
MJ
Rozmaitości » Bożnice drewniane  |  Artykuł napisano: 23.08.2013
Synagoga w Narowli
Obecna nazwa to Chojniki. Miejscowość ta znajduje się na południowo wschodniej Białorusi. W XVIII wieku wybudowano tutaj wspaniałą Synagogę, która wyróżniała się wspaniałością pośród wspaniałych kresowych bożnic.
     Składała się z wysokiej sali, która była nakryta wysokim dachem. Dach ten posiadał aż cztery kondygnacji składające się z połaci wklęsłych, wypukłych, prostych przedzielonych różnej szerokości gzymsami. Między pierwszą wypukłą kondygnacją dachu, a drugą wklęsłą znajdował się szeroki ozdobny fryz. Dach ten był najwyższy i najbardziej skomplikowanych pośród wszystkich wschodnich bożnic o jakich mamy wiedzę.
    Od zachodu, do bryły głównej dostawiony był niski przedsionek od północy i południa jednokondygnacyjne pomieszczenia dla kobiet, do których wchodziło się przez podcienia pod wieżyczkami alkierzowymi. Wieżyczki te flankowały od północy i południa elewację zachodnią. Miały one ładne galeryjki a ich dachy były dwukondygnacyjne. Wejście główne w elewacji zachodniej było osłaniane przez ganek. Bryła tej bożnicy była niezwykle malownicza i smukła. Być może była to jedna z najwyższych synagog drewnianych.
    Niestety nie posiadam żadnych materiałów dotyczących wnętrza tej bożnicy, zresztą i widoków z zewnątrz zachowało się niewiele. Wynika to z faktu, że Narowla w wyniku ustaleń pokojowych w Rydze została w Kraju Rad. Dlatego też prawdopodobnie nikt nie wykonał żadnych inwentaryzacji czy też zdjęć tak jak to się działo w Polsce. Trudno sobie wyobrazić że w kraju demokracji ludowej ktoś sobie chodzi z aparatem i pstryka zdjęcia nieopodal zachodniej granicy.
    Wszystkie zdjęcia i rysunki jakie się zachowały pochodzą sprzed I Wojny Światowej. Co więcej, nawet nie wiadomo na pewno czy synagoga w Narowli przetrwała I Wojnę, potem Wojnę Domową, Wojnę Polsko-Bolszewicką, a potem rządy bolszewików, którzy byli wrogami wszelkich form religijności. Wydaje się to mało prawdopodobne, dlatego przypisywanie zniszczenia tej bożnicy Niemcom, z czym się spotkałem w kilku publikacjach,  jest chyba niewłaściwe.

Autor: architekt Piotr Olszak
Galeria zdjęć
Portal Internetowy o Tradycyjnym Budownictwie Drewnianym www.drewnopedia.pl
© Polska Drewniana Sp. z o.o. | ul. Duchnicka 3, 01-796 Warszawa | tel. 22 320 29 79 | biuro@polskadrewniana.pl
Pracownia Projektowa: ul. Św. Wojciecha 10 | 12-200 Pisz | 609 032 440

Projekt i wykonanie MASURIA® Krzysztof Szyszkowski
Kopiowanie zawartości bez zgody jest zabronione