Polakowi jeno dom drewniany przystoi, a insze domy z błota tudzież kamienia, przez mularzy przysposobione, Frycom i inszemu kacerstwu zostawmy!
Onufry Zagłoba
Rozmaitości » Konstrukcje  |  Artykuł napisano: 29.12.2011
Budowa ścian powyżej podwalin
Ściany domów w Polsce północne robione są z bali prostokątnych. Powstają one poprzez przecięcie dłużycy sosnowej czy też świerkowej przez środek, a następnie obcięciu obłości czyli tzw. oflisów.

             Obłości, które mimo obcięcia pozostawały szły do środka gdyż wnętrza były z reguły tynkowane a zatem owych krągłości nie było widać. Obłe bale były na Mazurach uważane jako wyraz niechlujstwa na Kurpiach było zwane to ruską robotą co można się domyśleć nie było superlatywą . Górale mówią: co było na wierzchu, niech na wierzchu pozostanie, i dlatego na zewnątrz dają półokrągłą część bala. Na północy polski jest odwrotnie gdyż dawni cieśle mazurscy czy kurpiowscy uznawali za stosowne wbudowywać bale rdzeniem na zewnątrz gdyż właśnie ta część jest najbardziej odporna na działanie czynników atmosferycznych. Jest to bardzo istotna rzecz. Różnice między górami a resztą Polski sięgają bardzo głęboko, dlatego górale, którzy pracują na Mazurach choćby nawet mieli dobry projekt i inwestorów zdecydowanych na dom mazurski i tak zrobią dom podhalański.

            Bale w Domach Mazurskich mają przylegać ściśle do siebie. Ambicją dawnych cieśli było zrobienie ściany jak stół gdzie styki między poszczególnymi fragmentami drewna są niemal niewidoczne. Zrobienie takiej ściany świadczyło o tym, że cieśla przygotował doskonałe proste drewno o jednakowej grubości oraz precyzyjnie i mocno je powiązał uniemożliwiając naturalne przemieszczenia. Pokazywało to więc najwyższy kunszt majstra. Dzisiaj natomiast wiele domów na mazurach ma albo obłości albo jakieś fazy żeby osoba oglądająca z daleka nie miała wątpliwości, że jest to bal. To ewidentny błąd.

            Bale jeden nad drugim są powiązane tyblami to jest drewnianymi kołkami o średnicy około 4 cm i długości 20-30 cm zależnie od wysokości bali. Tyble wykonuje się zazwyczaj z nieco lepszego drewna niż bale np. z mocno żywicznej sosny lub modrzewia. Materiały te są mało nasiąkliwe w związku z czym nie ma obawy że zawilgocony tybel rozsadzi bal. Na południu Polski używane są tyble o przekroju kwadratowym i kształcie wrzecionowatym. Tyble takie trzymają bale mocniej i na dystans od siebie. Jeżeli się chce żeby szczeliny między balami się zamknęły należy używać tyble okrągłe, proste i należy pamiętać żeby otwory, w które tyble wchodzą były głębsze niż ich długość tak ażeby bale nie oparły się na tyblach.

Portal Internetowy o Tradycyjnym Budownictwie Drewnianym www.drewnopedia.pl
© Polska Drewniana Sp. z o.o. | ul. Duchnicka 3, 01-796 Warszawa | tel. 22 320 29 79 | biuro@polskadrewniana.pl
Pracownia Projektowa: ul. Św. Wojciecha 10 | 12-200 Pisz | 609 032 440

Projekt i wykonanie MASURIA® Krzysztof Szyszkowski
Kopiowanie zawartości bez zgody jest zabronione