Polakowi jeno dom drewniany przystoi, a insze domy z błota tudzież kamienia, przez mularzy przysposobione, Frycom i inszemu kacerstwu zostawmy!
Onufry Zagłoba
Regiony Polski Drewnianej » Śląsk  |  Artykuł napisano: 11.02.2010
Mysłakowice
Mysłakowice

Wieś gminna w powiecie Jeleniogórskim.

Mysłakowice istniały już w XIV wieku, ale swój obecny kształt zawdzięczają osadnictwu tyrolskiemu z lat 30-tych XIX wieku. Tyrolczycy owi wyemigrowali z "nietolerancyjnej" Austrii do "tolerancyjnych" Prus i zostali osadzeni na katolickim Śląsku ponieważ u podnóża Karkonoszów było bardzo ładnie prawie tak jak w Alpach. Taka jest oficjalna wersja ale znając "tolerancyjność" państwa Pruskiego  nie bez znaczenia było, że dzięki tym osadnikom można było przeważający na Śląsku żywioł katolicki nieco rozbić a tym samym osłabić.  Akcje takie znamy także z katolickiej Warmii, na której po rozbiorach zaczęto lokować protestanckie wsie.

Tyrolczycy mieli bardzo silną kulturę nie poddającą się obcym wpływom, która przejawiała się w osobnym dialekcie odmiennym budownictwie, strojach i zwyczajach.
NIestety po II wojnie światowej ów dialekt, stroje i zwyczaje zniknęły wraz z mieszkańcami, natomiast budownictwo pozostało.

Domów tyrolskich jest w tej okolicy naprawdę dużo. Różne publikacje szacują ich ilość na 30-50 szt. Niektóre z tych domów zachowało się w stanie niemal nienaruszonym tak jak je w 1837 roku wybudowano, inne są nieco przebudowane, jeszcze inne zmienione nie do poznania..

Domy te mają nader prostą bryłę: plan mocno wydłużonego prostokąta na tym parter i piętro. Całość jest nakryta dachem dwuspadowym o niewielkim nachyleniu z rozległymi okapami. Komunikacja na piętrze odbywała się za pomocą ozdobnych balkonów- galeryjek, które są główną ozdobą tych domów. Budynki te pod jednym dachem zawierały część gospodarczą wraz z oborami chlewami itp., oraz część mieszkalną. Część mieszkalna była zazwyczaj drewniana natomiast gospodarcza murowana. W części gospodarczej nie  było galeryjek. Zdarzały się także inne zestawienia materiałowe: Parter murowany, piętro drewniane, domy całkowicie drewniane a także budynki szkieletowe, w części gospodarczej oszalowane deskami, a w części mieszkalnej wypełnione cegłą.

Większość tych domów wykonana jest jednak w technice wieńcowej z bali prostokątnych wiązanych na obłap, w związku z czym ze ścian wystają ostatki. Na Śląsku   zdarzały się takie wiązania, ale jednak  przeważał bardziej zaawansowany technicznie jaskółczy ogon. W Mysłakowicach nie spotkamy także jakże charakterystycznych dla Śląska chałup przysłupowych. Wszystkie te elementy świadczą o wyjątkowości tej architektury, oraz potwierdzają, że są to wytwory czysto tyrolskie. W tej  architekturze nie widać żadnych wpływów Śląskich. Wynikało to być może z odmiennej wiary i brakiem kontaktów z katolickim otoczeniem.

Poza domami osadników tyrolskich zwracają uwagę także późniejsze kamienice i osiedla przemysłowe związane z funkcjonującą tu do dzisiaj fabryką lnu. Domy te wyraźnie nawiązują do architektury tyrolskiej. Jest tu także ciekawy pałac o formach neogotyckich z wieku XIX i takiż kościół, niegdyś protestancki, obecnie katolicki.

Mysłakowice to kolejny przykład jak bardzo różnorodna jest architektura drewniana dzisiejszej Polski. Warto wyrwać się na chwilę z Karpacza czy też Szklarskiej Poręby żeby zobaczyć tą wyjątkową miejscowość.

Ilustracje:

1,2,3 Najładniej utrzymany dom tyrolski w Mysłakowicach, w którym obecnie znajduje się restauracja „Dom Tyrolski”.
4 - Dom z początków kolonizacji Tyrolskiej. Napis po polsku znaczy: Boże błogosław Fryderyka Wilhelma III ( panował 1797-1840)
5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17 - domy chłopów tyrolskich w Mysłakowicach i okolicach
18,19 - Kamienice w Mysłakowicach, inspirowane budownictwem tyrolskim
Galeria zdjęć
Portal Internetowy o Tradycyjnym Budownictwie Drewnianym www.drewnopedia.pl
© Polska Drewniana Sp. z o.o. | ul. Duchnicka 3, 01-796 Warszawa | tel. 22 320 29 79 | biuro@polskadrewniana.pl
Pracownia Projektowa: ul. Św. Wojciecha 10 | 12-200 Pisz | 609 032 440

Projekt i wykonanie MASURIA® Krzysztof Szyszkowski
Kopiowanie zawartości bez zgody jest zabronione